Ikebana: Hơn cả một sở thích dành cho các loài hoa! - Waku Waku

Explore, Experience
Enjoy Japan

Ikebana: Hơn cả một sở thích dành cho các loài hoa!

Văn hoá

Ikebana: Hơn cả một sở thích dành cho các loài hoa!

Có vẻ như mọi sở thích ở Nhật Bản đều có nguồn gốc văn hoá sâu đậm và có thể nâng cao đến cấp độ nghệ nhân.

Jeanne Lolness

Jeanne Lolness

Published on 07 Jan, 12:00

Trà đạo là cụm từ luôn đi kèm với Nhật Bản mỗi khi nhắc đến đất nước này. Hàng ngàn người đến xứ sở hoa anh đào mỗi năm để thưởng thức một chén trà. Vậy nên mình cảm thấy có một chút bất công cho Ikebana - nghệ thuật cắm hoa của Nhật.

Dù trông nó như một sở thích của nữ giới, ngày nay kể cả nam giới cũng có thể thử và thực hành môn Ikebana như một hoạt động thiền để thư giãn.

Trong bài viết này, mình sẽ kể về trải nghiệm của mình với Ikebana như mình biết về môn này ra sao, cách mình tự luyện tập và cách nó đã thay đổi con người mình như thế nào.

1. Là môn nghệ thuật về hoa nhưng cũng không phải về hoa.

Niềm yêu thích hoa của mình vốn được di truyền từ mẹ và bà. Hai người thường cắm hoa để thờ cúng, mừng những ngày đặc biệt của gia đình hay trang trí cho những buổi quây quần của cả nhà.

Tuy nhiên, khi mình đến Nhật Bản, mình đã nhận ra rằng phong cách của gia đình mình mang hơi hướng "phương Tây" nhiều hơn và không được những người Nhật truyền thống ưa chuộng. Phong cách cắm hoa phương Tây tập trung vào bố cục đối xứng và sự đa dạng sắc màu của các loài hoa. Mình đã mất kha khá thời gian để thấu hiểu được Ikebana và quan điểm về hoa của người Nhật Bản.

Ikebana không chỉ là một hoạt động giải trí dành cho nữ giới.

Môn nghệ thuật này có nguồn gốc từ Thần giáo, Nho giáo và Phật giáo. Có một câu nói mô tả "Ikebana" một cách đầy đủ nhất:

Một đường là tượng trưng, hai đường là hài hoà, ba đường là hoàn mỹ.

Giải thích một cách đơn giản, Ikebana thiên về sự bất đối xứng và bất thường, dần dần mình đã trân trọng điều đó hơn. Tình cờ là khi mình bắt đầu học vẽ phong cảnh, nó cũng có một quy định tượng tự: luôn vẽ phong cảnh bất đối xứng.

Vẽ phong cảnh và Ikebana có một đặc điểm chung: thể hiện thiên nhiên trong một bố cục bất đối xứng, bởi đó chính là cách thiên nhiên thể hiện chính mình.

Vì vậy, nếu bạn thử môn Ikebana, bạn sẽ thấy rằng nó không chỉ là cắm hoa vào bình mà còn là thể hiện không gian xung quanh bạn.

2. Đơn giản mà không giản đơn

Mới đầu nhìn thì trông Ikebana có vẻ đơn giản với sự tối giản về số lượng cành và lá nhưng thực tế, sự tinh tế và sang trọng nằm ở quá trình. Hoá ra có rất nhiều thứ phải học và ghi nhớ.

Ngoài những nhóm cành cơ bản (Shin, Soe, Tai hoặc Hikae), mình còn phải học về ý nghĩa tượng trưng của từng loài hoa.

Ví dụ, hoa trà mang ý nghĩa "đợi chờ" hoặc "mong ngóng", hoa thuỷ tiên vàng thể hiện "sự tôn trọng", hoa tú cầu tượng trưng cho "sự tự hào" và hoa mẫu đơn đại diện cho "sự dũng cảm".

Mình cũng cần phải cân nhắc đến mùa cho chậu hoa Ikebana của mình. Vào Năm Mới, mình nên có một cành mận Nhật Bản. Hay là hoa cúc là một phần thiết yếu cho mùa thu, hoa thuỷ vu thì tượng trưng cho mùa hè.

Mỗi loài hoa đều có ngôn ngữ riêng
Mỗi loài hoa đều có ngôn ngữ riêng

Một tác phẩm Ikebana hoàn chỉnh là sự kết hợp cân bằng của không gian xung quanh và thông điệp mà mình muốn gửi gắm tới thế giới.

Dù mình học Ikebana để thư giãn nhưng môn này vẫn đòi hỏi phải có sự tập trung và kiên nhẫn thì mới đạt được mức độ thoả mãn và hoàn thiện cao.

3. Là nghệ thuật mà không phải là nghệ thuật.

Là một nghệ sĩ, mình thấy Ikebana gần giống với điêu khắc, nó đòi hỏi mình phải để tâm đến hình dáng và hình thức tổng thể hơn là màu sắc. Trọng tâm của nó là ở bố cục, hình thức và sự sáng tạo.

Tuy nhiên, bạn không cần phải là nghệ sĩ mới làm được.

Tất nhiên là có những nghệ nhân Ikebana chuyên nghiệp ở Nhật Bản, nhưng ngày nay có rất nhiều người học môn này cho vui (mình cũng thế!).

Một cô người Nhật từng nói với mình rằng với cô ấy, Ikebana giống như nấu ăn cho chính mình vậy. Kiểu như cô ấy làm chỉ để điểm xuyến thêm cho ngôi nhà của mình, chỉ vì cô ấy thích làm thế và chẳng quan tâm việc người khác thấy nó đẹp hay không. Điều cô ấy muốn đạt được qua Ikebana là sự cân bằng của không gian xung quanh và tâm hồn cô ấy cũng như niềm vui tạo ra một thứ gì đẹp đẽ.

Vậy nên ngày nay, Ikebana có phong cách Neigeire và Jiyuka để chỉ nghệ thuật cắm hoa "dễ dàng một cách tự nhiên".

Thế giới này vốn có quá nhiều nhiều quy định phải tuân thủ, nên nếu bạn muốn cắm hoa một cách tự do, thú vị và mang tính giải trí thì hãy coi nó là một sở thích. Nếu bạn muốn truyền tải thông điệp ý nghĩa qua những bông hoa của mình, hãy biến nó thành một loại nghệ thuật.

Ikebana có phải là một môn nghệ thuật hay không sẽ là câu hỏi mình dành cho các bạn.

7
Jeanne Lolness

Jeanne Lolness

I am a young artist using words and colors to express my heart and soul.

From the same author

Ikebana: more than just a hobby of flowers!

It looks like every hobby in Japan has a deep cultural root and can be upgrad...

Jeanne Lolness Jeanne Lolness · Culture · 10 months ago

0
Eat, make pottery and live long in Okinawa

My original plan when I got to Okinawa was to enjoy the beach and nature ther...

Jeanne Lolness Jeanne Lolness · Travel · 6 months ago

0
Ikigai: How I apply lessons from Japanese friends to live my life fully and joyfully

Have you ever tried a bowl of Japanese ramen? A gourmet one would be the one ...

Jeanne Lolness Jeanne Lolness · Lifestyle · about 1 year ago

10

Others also read

Got something wrong on our system. Please reload and try again!
Success action!