Jinja - Sức hấp dẫn của Thần đạo - Waku Waku

Explore, Experience
Enjoy Japan

Jinja - Sức hấp dẫn của Thần đạo

Văn hoá

Jinja - Sức hấp dẫn của Thần đạo

Tôi tự nhận mình là một kẻ có tình yêu kì lạ với những ngôi đền thần (神社- Jinja) của Nhật Bản. Lần nào quay lại Nhật tôi cũng luôn muốn ghé thăm những ngôi đền này, dù chẳng có mục đích nào, đôi khi chỉ là để đi dạo loanh quanh ở trong đó để tâm mình tĩnh lại...

H.K

H.K

Published on 21 Apr 2020, 12:00

Tôi nghĩ, có lẽ mối tình kỳ lạ này của tôi bắt nguồn từ những bộ Anime của Nhật như "Inuyasha" (犬夜叉) mà ai ai học tiếng Nhật cũng sẽ biết tới, hay là "Thổ thần tập sự" (神様はじめました) hoặc là "Sen và Chihiro ở vùng đất thần bí" (千と千尋の神隠かみかくし) và rất rất nhiều những bộ phim khác…

Liên quan mật thiết tới những ngôi đền này chúng ta không thể không nhắc tới Thần đạo. Thần đạo là một nền văn hóa có từ thời cổ đại, tồn tại rất lâu đời ở Nhật. Bạn cần phải hiểu rằng để viết về Thần đạo mang tính chuyên môn và nghiên cứu thì một bài viết không thể đủ. Ở Nhật, có những cuốn sách được xuất bản chỉ để nói riêng về Thần đạo. Chính vì vậy, trong bài này tôi chỉ xin phép được sơ lược một vài ý mà thôi (kẻo bạn đọc lại buồn ngủ quá mà không thèm đọc bài của tôi nữa).

Khung cảnh một ngôi đền
Khung cảnh một ngôi đền

Jinja - Uy nghiêm và trầm mặc

Ngày nay, số đền thần trên khắp Nhật Bản được cho vào khoảng 81000 ngôi đền (số liệu năm 2018), nhiều hơn số cửa hàng tiện lợi, và nhiều hơn cả số ngôi chùa trên toàn quốc. Bạn có thể dễ dàng gặp một ngôi đền nào đó ở cung đường bạn đi qua. Có thời gian tôi từng thuê khách sạn ở khu Kabukicho (không hiểu nguyên do gì mà khi đó tôi lạc vô cái con phố sầm uất khách du lịch như vậy để thuê khách sạn?), đi lang thang trên những con đường - nơi tấp nập hỗn loạn người qua kẻ lại, tôi vô tình phát hiện một ngôi đền nhỏ - hiên ngang trầm lặng mà uy nghiêm thanh tịnh giữa một khu phố vô cùng ồn ào. Lúc ấy, tự nhiên tôi có cảm giác như mình đã tìm được viên ngọc trong đá vậy.

Jinja là vậy, không cần phải là kiểu kiến trúc phô trương với quy mô rộng, đôi khi chỉ là một chốn nằm nép mình giữa một con phố nhộn nhịp tấp nập. Có lẽ chính vì vậy mà tôi tìm được sự bình yên lạ lùng ở những ngôi đền này chăng?

Như những ngôi đền ấy - giữa cuộc sống ồn ào ngoài kia, vẫn im lặng tồn tại một cách hiên ngang, không hòa lẫn, phải chăng khi bước chân vào chốn ấy là tôi đang muốn bản thân mình tự ghi nhớ và nhắc nhủ hãy là chính mình dù bị cuộc đời xô đẩy xuôi ngược. Nên với tôi, đôi khi tôi đến Jinja không phải để cầu nguyện, mà nó giống như là tôi cần thời gian để tĩnh tâm hít một hơi sâu và bước tiếp vậy. Chắc hiếm ai như tôi - đi tìm những khoảng lặng ở những ngôi đền thiêng :)))

Đây là một ngôi đền được bao bọc xung quanh là những ngôi nhà cao tầng.
Đây là một ngôi đền được bao bọc xung quanh là những ngôi nhà cao tầng.

Nguồn gốc của Thần đạo

Xa xưa, người Nhật cũng chỉ dựa vào nông canh mà sống. Bên cạnh những món quà mà thiên nhiên ban tặng như những ngọn núi hùng vĩ, những rừng cây bạt ngàn hay những thác nước nên thơ, v.v…thì cũng có những thiên tai như bão lụt, hạn hán, v.v… xảy ra. Kể từ đó, người Nhật có một niềm tin rằng vạn vật trong thiên nhiên đều có Thần như là một cách để lý giải những hiện tượng xảy ra trong thiên nhiên.

Nói một cách đơn giản hơn Thần chính là những tinh linh tồn tại trong vạn vật của thiên nhiên. Từ những vị thần lớn như thần sông, thần núi, thần mặt trời, thần mặt trăng, cho tới cả những vị thần của các loài động thực vật bé nhỏ. Vậy nên ở Nhật mới có từ 八百万の神 - Yaoyorozu no Kami (Vạn vật đều có Thần). Ngày xưa, nơi trú ngụ của Thần không phải là những ngôi đền như ngày nay. Người ta chỉ đơn thuần là dựng nên một bệ thờ ở nơi mà người ta cho rằng có Thần trú ngụ.

Thời thế dần thay đổi, khi người ta nhận ra rằng việc đó không được tiện lợi cho lắm thì dần dần mới hình thành nên những ngôi đền - để làm nơi trú ngụ của các vị thần và là nơi để người dân có thể thoải mái đến mà cầu nguyện. Vì vậy, nên nếu bạn đi tới những vùng quê của Nhật đôi khi bạn sẽ gặp những tảng đá hay những cái cây được chăng dây Shimenawa thì những tảng đá những cái cây ấy chính là nơi trú ngụ của Thần đấy. Nhìn đơn giản vậy thôi nhưng chẳng khác nào là một Jinja đâu.

Cây được chăng dây Shimenawa - nơi trú ngụ của Thần
Cây được chăng dây Shimenawa - nơi trú ngụ của Thần

Tinh thần của Thần đạo

Tinh thần của Thần đạo là: trân quý thiên nhiên và con người phải tương trợ giúp đỡ lẫn nhau. Nếu để ý, bạn sẽ thấy rằng người Nhật sẽ luôn gắn chữ O (お) hoặc Go (ご) vào các tên gọi như là お米 (Gạo), ご飯 (Cơm), ご食事 (Bữa cơm),v.v…. Đây chính là cách thể hiện sự trân quý và lòng biết ơn của họ với những đặc ân mà thiên nhiên đang ban tặng.

Tinh thần của Thần đạo len lỏi ảnh hưởng lên từng cách sống của người Nhật. Tất cả các môn "đạo" truyền thống của Nhật như là 茶道 (Trà đạo) hay 生花 (Hoa đạo), 剣道 (Kiếm đạo), 柔道 (Nhu đạo), vân vân. Không quá khi nói rằng tất cả tinh thần, triết lý của những môn đạo này đều được hình thành dựa trên tình thần của Thần đạo. Vậy nên bạn sẽ cảm thấy nó thật riêng, thật đặc biệt, và thật Nhật.

Một buổi trà đạo của Nhật
Một buổi trà đạo của Nhật

Thần đạo cũng không có những câu kinh, những bài giảng tín ngưỡng và mang tính nguyên tắc khuôn khổ cho những tín đồ, Thần đạo nó giống như một thứ "tinh thần" tồn tại trong tiềm thức người Nhật. Trong đời sống của người dân Nhật, các bạn sẽ thấy có rất nhiều dịp lễ liên quan tới Thần Đạo như là Hatsumode (初詣) - rung chuông cầu nguyện tại Đền vào năm mới, hay Shichigosan (七五三) - Lễ chúc mừng và cầu nguyện cho các bé trai, bé gái, hay như là Setsubun (節分) - Lễ xua đuổi ma quỷ, hay một dịp quan trọng nhất của đời người con gái đó là lễ kết hôn cũng sẽ được tổ chức tại Jinja.

Công ty của anh bạn tôi, hàng năm cứ đầu năm mới còn tới ngôi đền cạnh công ty để làm lễ cầu cho một năm kinh doanh thành công. Nói là "lễ" vậy thôi chứ mọi thứ được làm rất đơn giản, như là một thói quen trong nếp sinh hoạt hàng ngày.

Có những cặp đôi sẽ lựa chọn làm nghi thức kết hôn tại Jinja
Có những cặp đôi sẽ lựa chọn làm nghi thức kết hôn tại Jinja

Và bởi vì Thần có trong vạn vật nên khác với các đạo khác trên thế giới, chỉ thờ một đấng tối cao duy nhất như là Đạo phật, Đạo Thiên Chúa, vv…, Thần đạo thờ rất nhiều vị thần khác nhau. Mỗi ngôi đền được coi như là nơi trú ngụ của một vị thần nào đó có thể là vị thần đại diện cho các hiện tượng thiên nhiên, là vị thần phù hộ cho việc học hành tiến tới, là vị thần phù hộ cho công việc kinh doanh, cho việc sinh sản mẹ tròn con vuông hay cũng có thể là vị thần Tình duyên, vv….

Izumo - Vùng đất của Thần

Truyền rằng, hàng năm sẽ vào tháng 10 âm lịch vị thần ở khắp nơi trên cả nước sẽ tụ hội về Izumo no Kuni (Ngày nay, Kuni trong tiếng Nhật có nghĩa là một quốc gia, nhưng ngày xưa Kuni tương đương như là một tỉnh. Izumo no Kuni nay được coi là một địa danh thuộc phía đông tỉnh Shimane và là một địa danh du lịch nổi tiếng).

Tại các ngôi đền ở Izumo no Kuni người ta sẽ tổ chức các lễ hội Kamiarisai (神在祭) để chào đón các vị thần về từ các phương, còn tại các ngôi đền ở những nơi khác người ta lại tổ chức các buổi Karasadesai (神等去出祭) để tiễn các vị thần đi về Izumo no Kuni để hội họp. Trong khoảng thời gian này, tại các ngôi đền ở những nơi khác trên đất nước sẽ được coi như là các vị thần đang "vắng nhà"…Nếu như bạn nào từng xem "thổ thần tập sự" sẽ thấy có nhắc đến chuyện này.

Izumo Taisha
Izumo Taisha

Nếu bạn muốn bạn cũng có thể tìm những Tour du lịch đi về Izumo no Kuni này nhé! Đi đúng mùa bạn sẽ trải nghiệm được sâu hơn về văn hóa Thần đạo của Nhật. (Ngày trước khi xem "Thổ thần tập sự" mình cứ nghĩ nó là chi tiết hư cấu, giờ mới biết hóa ra nó có thật. haha_)

Tạm kết

Bài viết khá dài rồi nên mình sẽ dừng ở đây nhé! Trong phần sau mình sẽ viết về những nghi thức bạn làm khi tới Jinja sao cho đúng nè, để người Nhật cũng phải tròn mắt ngạc nhiên tại sao một đứa ngọai quốc như bạn lại có thể hành xử chuẩn xác 100% đến thế nhé!

10
H.K

H.K

Tôi vẫn luôn thầm cảm ơn cuộc đời đã cho tôi chữ Duyên với đất nước Nhật Bản, để rồi dành gần như tất cả thanh xuân của mình ở một đất nước mà tôi vẫn thường hay nói rằng: Riêng đến vô cùng.

From the same author

What can you learn from working with Japanese people and how can you make the Japanese boss appreciate your effort? (Part 1)

In this article, I will provide some key points based on my own experience. S...

H.K H.K · Culture · about 1 year ago

0
Jinja - The attraction of Shinto

I consider myself a lover of Japanese shrines (神社- Jinja). Every time I come ...

H.K H.K · Culture · about 1 year ago

0
What can you learn from working with Japanese people and how can you make the Japanese boss appreciate your effort? (Part 2)

Continuing the previous section, I will share more about what you can learn w...

H.K H.K · Culture · 12 months ago

0

Others also read

Got something wrong on our system. Please reload and try again!
Success action!