Keigo - Màu sắc riêng của văn hóa Nhật - Waku Waku

Explore, Experience
Enjoy Japan

Keigo - Màu sắc riêng của văn hóa Nhật

Học tập

Keigo - Màu sắc riêng của văn hóa Nhật

Trở ngại mà một số người chúng mình hay gặp phải ở Nhật thường bắt nguồn từ những lí do như sốc văn hóa, khí hậu khắc nghiệt hoặc rào cản ngôn ngữ. Trong bài viết này, mình muốn chia sẻ với các bạn một thử thách to lớn mà mình từng đương đầu khi giao tiếp bằng tiếng Nhật - Keigo.

Jun

Jun

Published on 19 Apr, 15:00

Keigo (敬語, hay kính ngữ), ý chỉ "ngôn ngữ thể hiện sự kính trọng", được sử dụng trong giao tiếp hằng ngày với mục đích bày tỏ thái độ tôn trọng người khác. Đó là màu sắc riêng làm nổi bật nét độc đáo của văn hóa Nhật Bản. Tùy vào sự khác nhau về địa vị xã hội mà người nói sử dụng các kính ngữ khác nhau.

Ví dụ, cách chúng mình lựa chọn đại từ khi giao tiếp sẽ thể hiện mối quan hệ xã hội giữa chúng mình và người đối diện. Các mối quan hệ rất đa dạng: ông chủ - nhân viên, senpai - kouhai (cấp trên - cấp dưới), bạn thân, người quen, etc.

Keigo được sử dụng rất phổ biến, trở thành thước đo xã hội quyết định ấn tượng ban đầu giữa người với người và có vai trò cầu nối giúp các mối quan hệ trở nên bền vững hơn.

Kính ngữ trong tiếng Nhật được chia thành ba nhóm chính:

  • Sonkeigo (尊敬語): tôn kính ngữ
  • Kenjōgo (謙譲語): khiêm nhường ngữ
  • Teineigo (丁寧語): thể lịch sự.

Để phân biệt được rõ hơn, chúng mình cùng tìm hiểu riêng từng nhóm một nhé.

SONKEIGO (尊敬語) - Tôn kính ngữ

Sonkeigo là thể ngôn ngữ đặc biệt được sử dụng khi giao tiếp với cấp trên và khách hàng.

Ví dụ, khi giúp đỡ một vị khách trong nhà hàng, người phục vụ bàn sẽ nói go annai shi masu (ご案内します) để bày tỏ "Cho phép tôi giúp quý khách nhé".

Hoặc khi thợ cắt tóc mời khách ngồi xuống ghế, họ sẽ nói o kake ni natte kudasai (おかけになって下さい) với ý nghĩa "Xin mời ngồi".

Keigo - Màu sắc riêng của văn hóa Nhật
Keigo không chỉ thay đổi về mặt hình thái mà còn biến đổi từ danh từ hoặc động từ để bày tỏ sự tôn kính.

Từ tiếng Nhật thường dùng để chỉ người - hito(人) được chuyển thành kata (方) trong kính ngữ.

Các lựa chọn động từ với sắc thái lịch sự hơn sẽ thay thế cho các động từ thông thường, như nasaru thay cho suru (する: làm), hoặc ossharu (おっしゃる) thay cho hanasu (話す: nói) khi chủ ngữ là đối tượng cần được kính trọng.

KENJŌGO (謙譲語) - Khiêm nhường ngữ

Kenjōgo nói chung được dùng khi trần thuật hành động của một người trong một tập thể cho người khác, có thể là khách hàng của một doanh nghiệp. Thể khiêm nhường thường ngụ ý chỉ một người rất sẵn lòng giúp người khác làm một việc gì đó.

Khiêm nhường ngữ giống với thể tôn kính ở điểm nó cũng dùng các hình thái khác thay thế cho động từ. Ví dụ, suru (làm) sẽ biến thành itasu (致す), còn morau (もらう: nhận) sẽ trở thành itadaku (頂く).

Itadakimasu - Cụm từ được nói trước khi bắt đầu ăn hay uống thứ gì
Itadakimasu - Cụm từ được nói trước khi bắt đầu ăn hay uống thứ gì

Hai động từ này thường được bắt gặp trong các lối diễn đạt như dou itashimashite (không có gì) và itadakimasu - câu nói trước khi bắt đầu ăn hay uống thứ gì.

TEINEIGO (丁寧語) - Thể lịch sự

Teineigo được hiểu nôm na là việc dùng đuôi "desu" hoặc "masu" ở cuối câu và tiền tố o- hay go- trước các đối tượng trung lập.

Keigo - Màu sắc riêng của văn hóa Nhật

Đây là cấu trúc tiếng Nhật đầu tiên được dạy cho hầu hết người nước ngoài mới học tiếng Nhật. Thể lịch sự được sử dụng để đề cập tới một hành động của bản thân hoặc của người khác.

Cần lưu ý rằng không phải bất kì từ nào có tiền tố o- hay go- thì đều là keigo!

Ví dụ khi bạn làm thêm tại một konbini (cửa hàng tiện lợi), bạn sẽ cần hỏi khách có nhu cầu lấy túi ni-lông không. Trong trường hợp này, dùng o-fukuro (túi ni-lông) là không chính xác vì ofukuro còn có nghĩa là "mẹ". Rất nhiều người trưởng thành ở Nhật dùng ofukuro khi nói về mẹ mình.

Vì vậy, chúng mình phải rất cẩn thận vì không phải cứ từ nào có o- hoặc go- đứng trước thì từ đó đều là kính ngữ. Điều này còn phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nữa.

Có lần, mình từng nói chuyện với cô giáo mình bằng ngôn ngữ giao tiếp đời thường, lúc ấy mọi người trong lớp đều rất ngạc nhiên. Cô giáo mình cũng nhìn mình với vẻ bối rối khó hiểu. Sau đó, bạn bè đã giảng giải cho mình về keigo, cũng như chia sẻ với mình rất nhiều điều mới mẻ về văn hóa của các bạn ấy.

Nói tóm lại, rèn luyện keigo thật nghiêm túc và cẩn thận là một điều bắt buộc nếu chúng mình muốn giao tiếp được một cách lịch sự và am hiểu được sâu sắc văn hóa Nhật Bản.

Đừng sợ nói sai nhé, vì chúng mình lúc nào cũng có thể thắc mắc và học hỏi để tiến bộ hơn mà. Mình chúc các bạn sẽ có những chuyến đi đến Nhật thật thoải mái và an toàn.

Theo dõi mình để cùng gặp lại nhau trong những bài viết mới về cách học tiếng và văn hóa Nhật nhé!

9
Jun

Jun

Hakuna Matata - there is nothing to worry about :)

From the same author

Keigo - A color palette in Japanese culture

Some of us would have a hard time in Japan due to multiple reasons as culture...

Jun Jun · Study · about 2 months ago

0
The uniqueness of the Japanese writing system

Irasshaimase! Let me take you on a tour to the magnificence of one of the mos...

Jun Jun · Study · 9 months ago

3

Others also read

Got something wrong on our system. Please reload and try again!
Success action!