Khi giúp đỡ tại nơi làm việc là không cần thiết ở Nhật Bản - Waku Waku

Explore, Experience
Enjoy Japan

Khi giúp đỡ tại nơi làm việc là không cần thiết ở Nhật Bản

Việc làm

Khi giúp đỡ tại nơi làm việc là không cần thiết ở Nhật Bản

Những điều bạn không nên lãng phí lòng tốt ở nơi làm việc.

Kevin Chan

Kevin Chan

Published on 08 Mar, 12:00

Trưởng thành, được đào tạo chính quy và làm việc phần lớn thời gian tại Canada, tôi đã hình thành một sự hiểu biết nhất định về những điều được coi là thông lệ tốt trong công việc.

Bắt tay dứt khoát, thường xuyên giao tiếp bằng ánh mắt và chủ động đóng góp vào các cuộc thảo luận là một số điều tôi được đào tạo, cũng như trông đợi những người khác cùng thực hành trong môi trường doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khi chuyển sang làm việc tại Nhật Bản, tôi nhanh chóng phát hiện ra rằng những tiêu chuẩn mà tôi được dạy không hẳn tương thích những gì được mong muốn ở Nhật. Dưới đây là một vài trường hợp đáng lưu ý về các thông lệ trong công việc và những phép xã giao cần được thực hiện một cách thận trọng, hoặc nên tránh hoàn toàn, ở Nhật Bản.

Ai là sếp ở đây? Đó sẽ là người dẫn dắt các cuộc thảo luận.
Ai là sếp ở đây? Đó sẽ là người dẫn dắt các cuộc thảo luận.

"Dẫn dắt" cuộc thảo luận

Các cuộc họp ở Nhật Bản nổi tiếng là kéo dài một cách không cần thiết. Được xem là một nền văn hóa tự hào về việc thống nhất và đưa ra quyết định tập thể, các cuộc họp thường bị kéo dài vì thực tế là:

a) Quản lý hoặc sếp không muốn đưa ra quyết định đơn phương

b) Cấp dưới của họ không muốn làm phật lòng sếp hay bất kì ai khác trong buổi thảo luận.

Vài năm trước, tôi có cơ hội dạy tiếng Anh cho một nhóm 5 người làm cùng bộ phận tại một nhà máy sản xuất (một trong số đó là quản lý). Tôi đã yêu cầu họ trả lời câu hỏi "Chúng ta nên di dời nhà máy đến địa điểm nào tại Nhật Bản?"

Ban đầu cũng có một số thảo luận thưa thớt với nỗ lực rõ nét trong việc sử dụng ngôn ngữ đã được dạy - "Tôi nghĩ Tokyo là tốt nhất" "Vâng, tôi đồng ý nhưng nó lại khá tốn kém". Nhưng khi giờ học dần trôi về cuối, mọi ánh nhìn đều đổ dồn vào quản lý, người không thể đưa ra câu trả lời mà đùn đẩy lại cho nhóm, những người sau đó nhìn tôi một cách khổ sở.

Là một người mong muốn có thể dẫn dắt các buổi thảo luận kiểu này, ngay cả khi đang ở vị thế thấp hơn, tôi thật sự khó chịu khi thấy một tập thể không có định hướng như vậy. Tuy nhiên, theo trải nghiệm của tôi, đó là một phần của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản.

Tôn trọng người khác và tôn trọng sếp, đầu tiên và trên hết, là điều tối quan trọng để được chấp nhận là một thành viên của tập thể. Nếu bạn rơi vào trường huống tương tự, hãy im lặng và học cách nhẫn nại, ngay cả khi bị hơi quá giờ một chút.

Hãy nhớ giao tiếp bằng mắt và dừng đúng lúc! Sự vừa phải rất quan trọng!
Hãy nhớ giao tiếp bằng mắt và dừng đúng lúc! Sự vừa phải rất quan trọng!

"Giao tiếp bằng mắt" hiệu quả

Cá nhân tôi thích giao tiếp bằng mắt khi trò chuyện với ai đó. Tôi nghĩ đó là một hình thức bày tỏ sự tôn trọng, trong hầu hết mọi tình huống. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi là có rất nhiều người ở Nhật không giao tiếp bằng mắt; dù là trên đường hay trong văn phòng, họ luôn nhìn xuống đất.

Điều này chỉ hơi phiền (và khá nguy hiểm!) khi tôi là người đi bộ cố băng qua một nhóm nữ sinh đang nói chuyện với nhau và không nhìn phía trước, nhưng lại vô cùng kém hiệu quả trong môi trường doanh nghiệp, vì phải nhắc tên những người tham gia cuộc họp để bao quát được sự tập trung của họ.

Cách đây vài năm, tôi có hướng dẫn cho một bạn nữ trẻ - mới tốt nghiệp - người sẽ đảm nhận trách nhiệm của tôi khi tôi chuyển sang một vị trí khác. Trong lần gặp đầu tiên, cô ấy rất chăm chú, vui vẻ và thể hiện trình độ tiếng Anh tốt.

Tuy nhiên, sau buổi hôm đó, mọi thứ đã thay đổi: cô ấy dần nhìn xuống hoặc nhìn đi nơi khác, và ngồi cách tôi ngày càng xa khi trả lời các câu hỏi và góp ý của tôi. Thật khó hiểu; Chẳng phải chúng tôi đã hợp tác tốt đẹp ở buổi gặp đầu tiên hay sao.

Sau khi chuyển đi, tôi mới được tiết lộ rằng cô ấy cảm thấy sợ hãi bởi "cái nhìn chằm chằm" của tôi và mặc dù đã cố gắng để giải quyết công việc, cô ấy không thể tập trung được. Tôi đã liên hệ qua email để xin lỗi đồng thời cùng cô ấy khôi phục lại quan hệ hợp tác trong công việc.

Việc giao tiếp bằng mắt một cách tự tin mà tôi coi là lành mạnh, lại nhạy cảm và vượt quá chừng mực cho một mối quan hệ công việc.

Nếu bạn cũng quen với việc nhìn đối tác trong lúc nói chuyện, khi gặp tình huống tương tự, hãy hạn chế số lần giao tiếp bằng mắt lại một chút so với khi ở đất nước của mình. Điều này có thể làm cho mối quan hệ của bạn và đồng nghiệp tốt đẹp hơn đấy.

Tan làm hay không: câu hỏi hóc búa trong doanh nghiệp Nhật Bản
Tan làm hay không: câu hỏi hóc búa trong doanh nghiệp Nhật Bản

"Giúp" làm ngoài giờ

Khi kết thúc công việc, bạn sẽ tan làm đúng không? Theo truyền thống ở Nhật Bản thì không, nếu quản lý của bạn vẫn còn ở văn phòng; bạn sẽ ở lại cho đến khi quản lý rời đi, hoặc muộn hơn.

Gần đây, nhờ những lời kêu gọi cải thiện môi trường làm việc ở Nhật Bản, mọi thứ đã dần tiến bộ hơn và các công ty (đặc biệt là những công ty có quan hệ quốc tế) đang khuyến khích nhân viên tan làm đúng giờ, hoặc ít nhất là giảm thiểu thời gian tăng ca của họ.

Kết quả của việc không thống nhất trong triết lý làm việc là tôi thấy được có hai kiểu nhân viên thường gặp rắc rối. Đầu tiên là những người 'tình nguyện' rời văn phòng 'đúng giờ'.

Lợi dụng phong trào tiến bộ của Nhật Bản nhằm tạo cảm giác thoải mái về việc tan làm đúng giờ và điều chỉnh văn hóa làm việc cho phù hợp với phương Tây, họ gián tiếp gây tiếng xấu cho các nhân viên lớn tuổi trong văn phòng, những người không đánh giá cao xu hướng mới, coi đó như sự lười biếng.

Mặt khác, có những người cố tình nán lại để làm vừa lòng cấp trên, tính thêm hàng tiếng đồng hồ tăng ca. Sẽ không thành vấn đề nếu như thực sự có việc cần hoàn thành, nhưng giờ đây, phần lớn chỉ để thể hiện. Mặc dù cấp trên có thể đánh giá cao sự hiệu suất của bạn, bộ phận nhân sự có thể không tán thành những trò khôi hài này, nhất là khi họ là người trả tiền cho nó.

Vậy phải làm gì? Nghe có vẻ đơn giản đến mức ngớ ngẩn, nhưng chỉ cần trao đổi và thấu hiểu chắc chắn những mong đợi, dù cho điều đó nghĩa là phải làm muộn hơn một chút vào một số ngày nhất định hay đảm bảo chấm công tan làm đúng giờ.

Duy trì các cuộc trò chuyện cởi mở để biết nên - không nên làm gì!
Duy trì các cuộc trò chuyện cởi mở để biết nên - không nên làm gì!

Thay đổi tư duy chưa bao giờ là việc dễ dàng, và ban đầu bạn có thể cảm thấy bối rối, nếu không muốn nói là thất vọng. Lời khuyên tốt nhất từ tôi là nên giữ một cái đầu cởi mở, học hỏi từ người bản xứ và xác định được khi nào nên đấu tranh và khi nào nên lùi bước, vì sự gắn kết của tập thể. Một số thông lệ chỉ có hiệu quả tốt nhất khi áp dụng ở nơi chúng sinh ra, và nếu bạn giữ tinh thần cởi mở, bạn có thể sẽ góp nhặt được rất nhiều thứ khi làm việc tại Nhật Bản.

3
Kevin Chan

Kevin Chan

Kevin is a professional writer with experience in music, education, news media and entertainment. He graduated from the University of Toronto with a degree in English before moving to Japan for work. He's lived all over Japan, spending time in Kanto, Chubu, Kinki and Okinawa.

From the same writer

A summer's trip to Yamanashi

One of home to Mt. Fuji, Yamanashi is easy access from Tokyo. This small but ...

Kevin Chan Kevin Chan · Travel · 3 months ago

0
Getting vax'd for COVID-19 in Japan

Are we there yet?

Kevin Chan Kevin Chan · Lifestyle · about 1 year ago

0
Standing out in Japan: For better or worse?

Standing out could make or break your career in Japan!

Kevin Chan Kevin Chan · Work · over 1 year ago

0
Got something wrong on our system. Please reload and try again!
Success action!